Y Cylch Catholig

Cysylltwch a

Ron Keating [email protected]

Cartref / Home Cyfarfodydd/Meetings Pererindod/Pilgrimage Encil / Retreat

Pob un yn clywed yn ei iaith ei hun

Erthyglau Links i ddod / coming up Gweddiau Rosary Anthau Mair Priodas

Dathlu Priodas

TREFN DATHLU PRIODAS YN YSTOD YR OFFEREN

 

Y Defodau Rhagarweiniol

 

Y Dull Cyntaf

 

45. Ar yr amser penodedig, mae’r Offeiriad, wedi ei wisgo â gwenwisg, stola a chasul o’r lliw priodol i’r Offeren a ddethlir, yn mynd, ynghyd â’i weision, at borth yr eglwys. Yno mae’n derbyn y cwpwl sy’n dymuno priodi a’u cyfarch yn gynnes gan arwyddo trwy hynny fod yr Eglwys yn cyfranogi o’u llawenydd.

 

46. Yna gorymdeithir tua’r allor: fe â’r gweision yn gyntaf, a’u dilyn gan yr Offeiriad, yna’r cwpwl. Gall rhieni’r cwpwl a’r ddau dyst, o leiaf, yn unol ag arfer leol, eu hebrwng fel arwydd o anrhydedd i’r lle a baratowyd iddynt. Yn y cyfamser cenir yr Emyn Mynediad.

 

47. Fe â’r Offeiriad at yr allor a’i chyfarch gan foesymgrymu’n ddwys iddi a’i chusanu. Yna eistedda.

 

Yr Ail Ddull

 

48. Ar yr amser penodedig, mae’r Offeiriad, wedi ei wisgo â gwenwisg, stola a chasul o’r lliw priodol i’r Offeren a ddethlir, yn mynd ynghyd â’i weision i’r lle a baratowyd i’r cwpwl neu i’w sedd.

 

49. Pan gyrhaedda’r cwpwl eu lle, derbynia’r Offeiriad hwy a’u cyfarch yn gynnes gan arwyddo trwy hynny fod yr Eglwys yn cyfranogi o’u llawenydd.

 

50. Yna, tra cenir yr Emyn Mynediad, fe â’r Offeiriad at yr allor a’i chyfarch gan foesymgrymu’n ddwys iddi a’i chusanu. Yna fe â i’w sedd.

 

51. Wedyn, ar ôl gwneud arwydd y groes, cyfarcha’r Offeiriad y gynulleidfa gan ddefnyddio un o’r ffurfiau a geir yn Y Llyfr Offeren Rhufeinig.

 

52. Yna, er mwyn paratoi eu meddyliau i ddathlu’r Briodas, llefara’r Offeiriad wrth y cwpwl a’r gynulleidfa â’r geiriau hyn neu rai tebyg:

 

Frodyr a chwiorydd annwyl, yr ydym wedi dod ynghyd

i dŷ’r Arglwydd yn llawen i weini’r dathliad hwn,

ac i fod yn gefn i E. a E.

ar y diwrnod y bwriadant sefydlu eu cartref hwy.

Iddynt hwy mae’r awr hon, yn wir, o bwysigrwydd eithriadol.

Felly gadewch inni eu cynorthwyo

yn galonnog, drwy ein cyfeillgarwch

a’n gweddi fel brodyr a chwiorydd iddynt.

Gadewch inni, gyda hwy, wrando’n astud

ar y gair y mae Duw yn ei lefaru wrthym heddiw.

Yna, gyda’r Eglwys sanctaidd,

gadewch inni, trwy Grist ein Harglwydd,

ddeisyf yn ostyngedig ar Dduw Dad

i gynnal yn garedig ei weision hyn sy’n dymuno priodi,

eu bendithio,

a’u cadw bob amser yn un.

 

53. Neu:

 

E. a E., mae’r Eglwys yn cyfranogi yn eich llawenydd,

ac yn eich derbyn yn wresog,

ynghyd â’ch rhieni a’ch cyfeillion,

ar y diwrnod yr ydych, gerbron Duw ein Tad,

yn sefydlu rhyngoch bartneriaeth oes.

Bydded i Dduw eich clywed ar ddiwrnod eich llawenydd.

Bydded iddo anfon cymorth o’r nef atoch a’ch gwarchod.

Bydded iddo roi ichi yn ôl eich calon

a chyflawni eich holl ddeisyfiadau.

 

Hepgorir y weithred o edifeirwch. Adroddir y Gloria in excelsis (Gogoniant i Dduw yn y goruchaf)

 

54. Ar y dyddiau y caniateir Offerennau Defodol, cynhelir yr Offeren Er dathlu Priodas gyda’r darlleniadau priodol.

     Fodd bynnag, ar y dyddiau hynny a restrir dan adrannau 1-4 o’r Tabl o Ddyddiau Litwrgaidd, cynhelir Offeren y dydd, a chedwir ynddi y Fendith Briodasol ac, yn ôl fel y bo’n addas, ffurf berthnasol y fendith derfynol.

     Ond os cynhelir yr Offeren y digwydd Defod Priodas ynddi ar y dydd Sul, ac os cymerir rhan ynddi gan gymuned y plwyf, cynhelir Offeren y dydd, hyd yn oed ar ddyddiau Sul tymor y Geni ac ar Suliau cyffredin.

 

Gwasanaeth y Gair

 

55. Gweinir Gwasanaeth y Gair yn y ffordd arferol. Gellir cael tri darlleniad; cymerer y Darlleniad Cyntaf o’r Hen Destament, ond yn nhymor y Pasg o lyfr y Datguddiad (adrannau 179-222)1. Rhaid dewis bob amser o leiaf un darlleniad sy’n sôn am briodas yn benodol.

 

56. Pan na chynhelir Offeren Ddefodol, gellir cymryd un o’r darlleniadau allan o’r rheini a geir yn y Llithiadur ar gyfer yr un Offeren honno, os nad yw’n gwrthdaro ag un o’r dyddiau a restrir dan adrannau 1-4 o’r Tabl Dyddiau Litwrgaidd.

   Ceir yma ddarlleniadau sy’n mynegi mewn ffordd arbennig bwysigrwydd ac urddas Priodas yn nirgelwch iachawdwriaeth.

 

 

Y DARLLENIAD CYNTAF

 

Darlleniad o lyfr Genesis 1: 26-28, 31a

 

Gair yr Arglwydd.

 

Y SALM YMATEBOL Salm 127 (128): 1-2, 3, 4-5, a 6a (R. 4)

 

 

YR AIL DDARLLENIAD

 

Darlleniad o Epistol Paul at yr Effesiaid 5:2a, 25-32

 

Gair yr Arglwydd.

 

YR ALELIWIA A’R ADNOD CYN YR EFENGYL cf. Salmau 133(134): 3

 

Neu, adeg y Grawys: cf. 1 Ioan 4: 16b, 12, 11

 

 

YR EFENGYL

 

+ Darlleniad o’r Efengyl sanctaidd yn ôl Mathew 19: 3-6

 

Efengyl yr Arglwydd.

 

57. Yn dilyn darllen yr Efengyl, mae’r offeiriad, yn ei bregeth, yn defnyddio’r testun sanctaidd i esbonio dirgelwch Priodas Gristnogol, urddas cariad priodasol, gras y sagrafen, a chyfrifoldebau pobl briod, ond gan gadw mewn cof wahanol amgylchiadau unigolion.

 

Dathlu’r Briodas

 

58. Os digwydd i ddwy Briodas neu ragor gael eu dathlu yr un pryd, yna rhaid i’r Cwestiynau cyn y Cytundeb, y Cytundeb ei hun, yna Derbyn y Cytundeb hefyd, fod bob amser fesul unigolyn a Phriodas; fodd bynnag, rhaid i’r elfennau eraill, gan gynnwys y Fendith Briodasol, gael eu datgan unwaith dros bawb yn y lluosog.

 

59. A phawb yn sefyll, gan gynnwys y cwpwl, a’r tystion wedi eu gosod yn agos atynt, cyfarcha’r Offeiriad y cwpwl â’r geiriau hyn neu rai tebyg:

 

Gyfeillion annwyl,

yr ydych wedi dod ynghyd i dŷ’r Arglwydd

er mwyn i’ch dymuniad i briodi,

gerbron offeiriad yr Eglwys a’r gymuned,

gael ei gadarnhau gan yr Arglwydd

â sêl sanctaidd.

Mae Crist yn bendithio eich cariad priodasol yn helaeth,

ac er mwyn eich ffyddlondeb bythol tuag at eich gilydd,

ac ymgymryd â dyletswyddau eraill Priodas,

mae’n cyfoethogi a chryfhau trwy Sagrafen arbennig

y rheini y mae ef eisoes wedi eu cysegru trwy Fedydd Sanctaidd.

Gan hynny, yng ngŵydd yr Eglwys holaf chwi ynghylch eich bwriad.

 

Y Cwestiynau cyn y Cytundeb

 

60. Wedyn mae’r Offeiriad yn eu holi ynghylch eu rhyddid i ddewis, eu ffyddlondeb i’w gilydd, a derbyn ac addysgu plant. Atebant fesul un.

 

E. a E., a ddaethoch yma heb orfodaeth

gyda chalon rydd a llawn

i briodi?

 

Mae’r priodfab a’r briodferch bob un yn ateb:

 

Do.

 

Mae’r Offeiriad yn mynd rhagddo:

 

A ydych yn barod, gan ddilyn llwybr Priodas,

i garu ac anrhydeddu eich gilydd trwy gydol eich bywyd?

 

Mae’r priodfab a’r briodferch bob un yn ateb:

 

Ydym.

 

Gellir hepgor y cwestiwn canlynol os yw amgylchiadau’n awgrymu hynny, er enghraifft os yw’r cwpwl yn oedrannus.

 

A ydych yn barod i fagu plant oddi wrth Dduw yn gariadus, ac i’w haddysgu yn unol â chyfraith Crist a’i Eglwys?

 

Mae’r priodfab a’r briodferch bob un yn ateb:

 

Ydym.

 

Y Cytundeb

 

61. Mae’r Offeiriad yn eu gwahodd i ddatgan eu cytundeb:

 

Gan eich bod, felly, yn bwriadu ymgymryd â chyfamod Priodas Lân,

gafaelwch yn nwylo deau eich gilydd a datganwch eich cytundeb

gerbron Duw a’i Eglwys.

 

Gafaelant yn nwylo deau ei gilydd.

 

62. Dywed y priodfab:

 

Yr wyf i E. yn dy dderbyn di E. yn wraig imi

ac yn addo y byddaf yn ffyddlon iti,

mewn hawddfyd ac adfyd,

mewn salwch ac mewn iechyd,

er mwyn imi dy garu a’th anrhydeddu holl ddyddiau fy oes.

 

Dywed y briodferch:

 

Yr wyf i E. yn dy dderbyn di E. yn ŵr imi

ac yn addo y byddaf yn ffyddlon iti,

mewn hawddfyd ac adfyd,

mewn salwch ac mewn iechyd,

er mwyn imi dy garu a’th anrhydeddu holl ddyddiau fy oes.

 

63. Fodd bynnag, os ymddengys yn fwy priodol am resymau bugeiliol, gall yr Offeiriad dderbyn cytundeb y rhai sy’n priodi trwy eu holi.

 

Ac yn gyntaf hola’r priodfab:

 

E., a wyt ti’n dymuno derbyn E. yn wraig iti

ac yn addo y byddi’n ffyddlon iddi,

mewn hawddfyd ac adfyd,

mewn salwch ac mewn iechyd,

er mwyn iti ei charu a’i hanrhydeddu holl ddyddiau dy oes.

 

Ateba’r priodfab:

 

Ydwyf.

 

Yn y man hola’r Offeiriad y briodferch:

 

E., a wyt ti’n dymuno derbyn E. yn ŵr iti

ac yn addo y byddi’n ffyddlon iddo,

mewn hawddfyd ac adfyd,

mewn salwch ac mewn iechyd,

er mwyn iti ei garu a’i anrhydeddu holl ddyddiau dy oes.

 

Ateba’r briodferch:

 

Ydwyf.

 

Derbyn y Cytundeb

 

64. Yna, gan dderbyn eu cytundeb, dywed yr Offeiriad wrth y priodfab a’r briodferch:

 

Bydded i’r Arglwydd gadarnhau’n garedig eich cytundeb hwn

yr ydych wedi ei ddangos gerbron yr Eglwys,

a gweld yn dda gyflawni ei fendith ynoch.

Yr hyn a gysyllta Duw na foed i ddyn ei wahanu.

 

Neu:

 

Bydded i Dduw Abraham, Duw Isaac, Duw Jacob,

y Duw a gysylltodd ynghyd y ddeuddyn greëdig gyntaf ym mharadwys,

gadarnhau a bendithio yng Nghrist eich cytundeb hwn

yr ydych wedi ei ddangos gerbron yr Eglwys,

fel na wahano dyn yr hyn y mae Ef ei hun yn ei gysylltu.

 

65. Mae’r Offeiriad yn gwahodd y gynulleidfa i foli Duw:

 

Bendithiwn yr Arglwydd.

 

Ateba pawb:

 

Diolch i Dduw.

 

Gellir canu neu lefaru ateb arall.

 

Bendithio a Chyfnewid y Modrwyon

 

66. Dywed yr Offeiriad:

 

Bendithied + yr Arglwydd y modrwyon hyn

yr ydych ar eu trosglwyddo i’ch gilydd

yn arwydd o gariad a ffyddlondeb.

 

Ateb:

 

Amen.

 

Am ddulliau eraill o fendithio’r modrwyon, gw. adrannau 229-230.2

 

Yn ôl fel y bo’n addas, taenella’r modrwyon a’u trosglwyddo i’r briodferch a’r priodfab.

 

67. Mae’r priodfab yn gosod modrwy’r briodferch ar ei bys modrwy, gan ddweud, yn ôl fel y bo’n addas:

 

E. derbyn y fodrwy hon

yn arwydd o’m cariad a’m ffyddlondeb.

Yn enw’r Tad, a’r Mab, a’r Ysbryd Glân.

 

Yr un modd, mae’r briodferch yn gosod modrwy’r priodfab ar ei fys modrwy, gan ddweud yn ôl fel y bo’n addas:

 

E. derbyn y fodrwy hon

yn arwydd o’m cariad a’m ffyddlondeb.

Yn enw’r Tad, a’r Mab, a’r Ysbryd Glân.

 

68. Yna gall y gynulleidfa gyfan ganu emyn neu gân o fawl.

 

Y Weddi Gyffredinol

 

69. Yna dywedir y Weddi Gyffredinol yn y modd arferol (ceir enghreifftiau ohoni yn adrannau 251-2523).

   Yn dilyn hynny dywedir y Credo, os yw’r cyfarwyddiadau’n gofyn felly.

 

Litwrgi’r Ewcharist

 

70. Yn ystod Paratoi’r Rhoddion, gall y priodfab a’r briodferch fynd â’r bara a’r gwin at yr allor, yn ôl fel y bo’n addas.

 

71. Yn y Weddi Ewcharistaidd coffeir y ddau briod gan ddefnyddio’r ffurf a geir yn adrannau 237-239.4

 

Y Fendith Briodasol

 

72. Ar ôl adrodd Gweddi’r Arglwydd a hepgor y weddi Gwared ni, mae’r Offeiriad, gan sefyll ger y briodferch ac wynebu’r priodfab, yn galw am fendith Duw arnynt; ni hepgorir hyn byth.

   Yn y gwahoddiad, os nad yw un o’r cwpwl neu’r ddau yn cymuno, hepgorir y geiriau rhwng cromfachau.

   Ym mharagraff olaf y weddi gellir hepgor y geiriau rhwng y cromfachau os ymddengys fod yr amgylchiadau’n gofyn hynny, er enghraifft os bydd y cwpwl priod yn oedrannus.

 

73. Y mae’r briodferch a’r priodfab yn mynd at yr allor neu, yn ôl fel y bo’n addas, yn aros yn eu lle ac yn penlinio.

   Mae’r Offeiriad, a’i ddwylo ynghyd, yn gwahodd y gynulleidfa i weddïo:

 

Frodyr a chwiorydd annwyl,

gadewch inni erfyn yn ostyngedig ar yr Arglwydd

i dywallt bendith ei ras yn drugarog ar ei weision hyn

sydd wedi priodi yng Nghrist,

ac i wneud y rhain a gysylltodd trwy gyfamod sanctaidd

(sef Sagrafen Corff a Gwaed Crist)

yn un mewn cariad.

 

Ceir ffurfiau eraill yn adrannau 104, 241, 243.5

 

Ac y mae pawb yn gweddïo am ennyd mewn distawrwydd.

 

74. Yna mae’r Offeiriad, a’i ddwylo wedi eu hestyn allan dros y cwpwl, yn mynd rhagddo:

 

O Dduw, a wnaeth trwy rym dy nerth

bopeth allan o ddim,

ac, a dechreuadau’r cyfanfyd

wedi eu gosod mewn trefn,

a dyn wedi ei lunio ar dy lun a’th ddelw di,

a greodd wraig yn gymorth diwahân i’r gŵr

fel na byddent mwyach yn ddau gnawd ond yn un,

gan ddysgu nad oedd byth yn gyfreithlon

gwahanu’r hyn y gwelwyd yn dda gennyt ei wneud yn un;

 

O Dduw, a gysegrodd rwymyn priodas

trwy ddirgelwch mor ardderchog

fel y rhagfynegaist Sagrafen Crist a’r Eglwys yng nghyfamod priodas;

 

O Dduw, sy’n cysylltu gwraig â gŵr ac y breintir trwot eu hen gyfeillach â’r unig fendith nas fforffedwyd gan gosb pechod gwreiddiol na chan ddedfryd y diluw –  

 

edrych yn ffafriol ar dy weision hyn sydd, a hwythau wedi eu cysylltu trwy gymdeithas priodas, yn dymuno nawdd dy fendith: anfon arnynt ras yr Ysbryd Glân fel y byddont, a’th gariad wedi ei daenu yn eu calonnau, yn aros yn ffyddlon i’w cyfamod priodasol.

 

Boed yn dy wasanaethferch E. ras cariad a hedd, a boed iddi aros yn efelychwraig o’r merched sanctaidd y datgenir eu clodydd yn yr Ysgrythurau.

 

Bydded i galon ei gŵr ymddiried ynddi er mwyn iddo, gan ei chydnabod yn gyfaill cyfartal ac yn gyd-etifedd gras bywyd, ei hanrhydeddu hi gyda dyledus barch a thrwy hynny ei charu bob amser â chariad Crist at ei Eglwys.

 

Ac yn awr, Arglwydd, erfyniwn arnat am i’th weision hyn aros yn ddi-sigl yn y ffydd a’th orchmynion ac, a hwythau wedi eu huno mewn un briodas, fod yn amlwg ym mhurdeb eu moesau; am iddynt, wedi eu cryfhau gan nerth yr Efengyl, ddwyn tystiolaeth wiw i Grist gerbron pawb; (boed iddynt fod yn ffrwythlon eu hepil, yn rhieni profedig am eu rhinweddau; boed iddynt eu dau weld plant eu plant); ac am iddynt, ar ôl cyrraedd o’r diwedd gyflawnder y blynyddoedd a ddymunir ganddynt, gael mynediad i fywyd yr eneidiau gwynfydedig a Theyrnas Nef. Trwy Grist ein Harglwydd.

 

Ateb:

 

Amen.

 

Ceir ffurfiau eraill ar y fendith briodasol yn adrannau 242, 244.6

 

75. Ar ôl hepgor y weddi Arglwydd Iesu Grist, dywedir Tangnefedd yr Arglwydd yn ddi-oed. Yna dengys y priod a’r briodferch a phawb eu cariad tuag at ei gilydd a’u tangnefedd.

 

76. Gall y priodfab a’r briodferch, eu rhieni, y tystion, a pherthnasau dderbyn y Cymun dan y ddwy ffurf.

 

Diwedd y Dathliad

 

77. Ar ddiwedd yr Offeren bendithia’r Offeiriad y priodfab a’r briodferch a’r bobl gan ddweud:

 

Boed i Dduw y Tad tragwyddol

eich cadw yn gytûn yn eich cariad at eich gilydd,

er mwyn i dangnefedd Crist drigo ynoch,

ac aros yn eich cartref bob amser.

 

Ateb:

 

Amen.

 

Boed ichi dderbyn bendith yn eich plant,

cysur gan eich cyfeillion

a gwir dangnefedd yng nghwmni pawb.

 

Ateb:

 

Amen.

 

Boed ichi fod yn dystion i gariad Duw yn y byd,

er mwyn i’r rhai cystuddiedig ac anghenus a’ch cawsoch yn garedig

eich derbyn yn ddiolchgar ryw ddydd

i bebyll tragwyddol Duw.

 

Ateb:

 

Amen.

 

A bendithia bawb sy’n bresennol, gan ychwanegu:

 

A boed i’r hollalluog Dduw, y Tad a’r Mab a’r + Ysbryd Glân eich bendithio chwi oll sydd yn bresennol yma.

 

Ceir ffurfiau eraill yn adrannau 249-250.7

 

78. Wedi cwblhau’r Offeren, mae’r tystion a’r Offeiriad yn arwyddo’r cofnod o’r Briodas. Gellir arwyddo naill ai yn y gysegrfa neu ger y bobl, ond nid o flaen yr allor.

 

 

[Ffynhonnell Ladin: y ʻLlyfr Llwyd Priodas’, 2013, tt. 9-18]

Trefn Priodas

Download to Print

PRIODAS HEB OFFEREN PRIODAS LEYG PRIODAS Gymysg